Wybory do Izby Poselskiej Republiki Czeskiej

Wyniki głosowania

Głosy Procent Mandaty Zmiana
SPOLU 1493905 27.79 71 +29
ANO 1458140 27.13 72 -6
PirátiSTAN 839776 15.62 37 +9
SPD 513910 9.56 20 -2
Přísaha 251562 4.68 0
ČSSD 250397 4.66 0 -15
KSČM 193817 3.61 0 -15
TSS 148463 2.76 0
Pozostałe komitety 225120 4.19 0
Razem: 5375090 200
Frekwencja
65.43

Progi wyborcze

Partia – 5%
Koalicja – 8%

Komitety wyborcze

ANO – ANO 2011

liberalizmcentryzmsynkretyzmkorporacjonizm

Ruch powstał jako inicjatywa ANO 2011 – Akcja Niezadowolonych Obywateli, reagując w ten sposób na rzekomą systemową korupcję, która miała rosnąć poprzez administrację publiczną. ANO weszło do czołowej polityki po przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2013 roku, w których zająło drugie miejsce tuż za Socjaldemokracją (18.65% głosów) i utworzyło trzypartyjny rząd z ČSSD i Partią Ludową. Po czterech latach ANO wygrało wybory uzyskując 29.64% głosów. 12 lipca 2018 r. ANO wraz z Socjaldemokratami, przy poparciu komunistów utworzyła mniejszościowy rząd koalicyjny. Od samego początku ruch działał bez wyraźniej przynależności ideologicznej. W obecnej Izbie ANO posiada 78 deputowanych, a jego przewodniczący, premier Andrej Babiš, po raz kolejny przewodzi ANO w tegorocznych wyborach.
SPOLU – Koalicja wyborcza ODS KDU–ČSL i TOP 09

chrześcijańska demokracjakonserwatyzmkonserwatywny liberalizmeurosceptycyzmliberalizm gospodarczyspołeczna gospodarka rynkowa

Centroprawcza koalicja wyborcza SPOLU (RAZEM) powstała pod koniec ubiegłego roku i zrzesza trzy znane liberalno-konserwatywne partie: Obywatelską Partię Demokratyczną, Unię Chrześcijańsko-Demokratyczną – Czechosłowacką Partię Ludową i TOP 09. Każdy z członków koalicji ma wieloletnie doświadczenie parlamentarne oraz rządowe. W ostatnich wyborach każda z grup startowała osobno z wynikiem 5.31 proc. dla TOP 09, 5.8 proc. dla KDU-ČSL i 11.2 proc. dla ODS, która ma 23 mandaty w izbie niższej i najsilniejszy klub opozycyjny. SPOLU chce m.in. konstytucyjnie uchwalić ustawę o odpowiedzialności budżetowej, zreformować system emerytalny, promować elastyczny rynek pracy i ograniczyć biurokrację. Deklaruje wyraźną prozachodnią orientację z akcentem na NATO. Liderem wyborczym koalicji jest przewodniczący ODS Petr Fiala.
PirátiSTAN – Koalicja wyborcza Piraci i Burmistrzowie

liberalizmsocjalliberalizmlewicowy libertarianizmpartia piratówregionalizmdecentralizacjademokracja bezpośredniaproeuropeizm

Koalicja wyborcza PirátiSTAN powstała na początku tego roku i skupia dwie liberalne formacje: Czeską Partię Piratów oraz ruch Burmistrzów i Niezależnych. Obie grupy mają już doświadczenie parlamentarne. Partia Piratów powstała w 2009 roku jako część szerszego europejskiego strumienia wolności cyfrowej i po raz pierwszy jej przedstawiciele zasiadli w Izbie Poselskiej w 2017 r., kiedy partia otrzymała 10.79 procent głosów. W ostatnich wyborach burmistrzowie startowali niezależnie i otrzymali 5.18 procent głosów. Obie partie były w opozycji pod koniec kadencji parlamentu. Koalicja postuluje ochronę klimatu, cyfryzację rządu, walkę z korupcją, reformę emerytalną z utworzeniem państwowego funduszu emerytalnego czy uproszczenie systemu podatkowego. Koalicji przewodzi przewodniczący Piratów Ivan Bartoš.
SPD – Wolność i Demokracja Bezpośrednia

demokracja bezpośredniaeurosceptycyzmnacjonalizmpolityka antyimigracyjnaantyislamizmkeynesizm

SPD została założona przez posła Tomio Okamurę wiosną 2015 roku w odpowiedzi na rozłam w jego poprzedniej formacji parlamentarnej. Wolność i Demokracja Bezpośrednia prezentuje się jako partia patriotyczna, eurosceptyczna, proponująca ustawę o powszechnym referendum dot. opuszczenia Unii Europejskiej, ostrzegająca przed wielokulturowością, islamizacją, migracją i broniąca tradycyjnej rodziny. W ostatnich wyborach SPD zdobyła 10.63 proc. głosów i 22 mandaty (obecnie ma 19).
KSČM – Komunistyczna Partia Czech i Moraw

komunizmeurosceptycyzmsocjalizm

KSČM powstało w 1990 roku jako następca przedrewolucyjnej Komunistycznej Partii Czechosłowacji, a totalitarna przeszłość partii macierzystej uczyniła z niej podmiot o znacznie ograniczonym potencjale koalicyjnym w postsowieckim parlamencie. Ta ideologiczna blokada została po raz pierwszy złamana na szczeblu regionalnym ČSSD, kiedy dziewięć lat temu zaprosiła komunistów do dziewięciu rządów regionalnych, na poziomie krajowym, choć zdobyła zaledwie 7.76% głosów, dzięki 15-osobowej grupie parlamentarnej zawarła porozumienie z ANO, które obowiązywało przez większą część kadencji parlamentu, a komuniści mieli tym samym największy wpływ na rządy wewnętrzne od czasów rewolucji listopadowej. Ideologicznie partia zajmuje lewicowe stanowiska. Jako cel programowy odnosi się do wprowadzenia socjalizmu, preferując silne państwo protekcjonistyczne i tradycyjny internacjonalizm komunistyczny z nacjonalistycznymi akcentami. Wzywa do wyjścia z NATO.
ČSSD – Czeska Partia Socjaldemokratyczna

socjaldemokracjakeynesizm

ČSSD jako swój nowy początek wyznacza okres postsowieckiej odbudowy. ČSSD w okresie komunizmu istniała wyłącznie na emigracji. W 1992 roku po raz pierwszy uzyskała mandaty do Czeskiej Rady Narodowej i przez trzydzieści lat stanowiła główną lewicową siłę polityczną. W latach 1998-2006 ČSSD współtworzyła rząd pod przewodnictwem prezydentów i premierów Miloša Zemana, Vladimíra Špidy, Stanislava Grossa i Jiříego Paroubka. Po niespełna ośmiu latach w opozycji, w 2013 roku ponownie weszła do rządu, kierowanego przez Bohuslava Sobotkę. W ostatnich wyborach ČSSD uzyskała 7.27% głosów, co stanowiło najgorszy wynik wyborczy od 1992 roku. ČSSD zasiadła w mniejszościowym rządzie koalicyjnym ruchu ANO. ČSSD opowiada się w szczególności za silnym i społecznie hojnym państwem z wyższymi podatkami dla najbogatszych, wsparciem dla rodzin i grup społecznych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. Obecnie ma 14 miejsc w izbie niższej, na czele z jej przewodniczącym, wicepremierem i ministrem spraw wewnętrznych Janem Hamáčkiem.
TSS – Trójkolorowy Ruch Obywatelski

narodowy konserwatyzmkonserwatyzm społecznynacjonalizm ekonomicznyklausizmeurosceptycyzm

Prawicowe ugrupowanie powstałe w 2021 roku z połączenia Trikolóra, Svobodní, SsČ i przystępuje do wyborów jako jeden podmiot (nie jako koalicja). Przedstawia się jako eurosceptyczna, konserwatywna partia z tradycyjnym naciskiem na ochronę waluty krajowej, własności prywatnej i wolnego rynku, domagająca się obniżenia podatków i ograniczenia biurokracji. Cztery lata temu ugrupowanie nie startowało w obecnej formie, ale w izbie niższej reprezentują ją Tereza Hyťhová (wybrana z SPD), Václav Klaus Jr. (ODS) i Zuzana Majerová Zahradníková, będąca także liderem nowego ugrupowania.
PSH – Přísaha (Przysięga)

polityka antykorupcyjnacentryzm

Obywatelski ruch powstały w maju 2021 r. wokół byłego szefa jednostki policji ds. wykrywania przestępczości zorganizowanej, a później celnika Roberta Šlachty, a program sił bezpieczeństwa znajduje również odzwierciedlenie w jego agendzie. Přísaha chce walczyć z korupcją, uwolnić policję od nacisków politycznych, przywrócić wyspecjalizowane departamenty policji, uchwalić prawo w celu kontrolowania lobbingu lub przyspieszyć sądownictwo. Sprzeciwia się również podwyżkom podatków.
Partia Zielonych

zielona politykasocjalliberalizmfederalizm europejskiproeuropeizm

Lewicowo-liberalna i prozachodnia partia powstała po aksamitnej rewolucji. Partia Zielonych po raz pierwszy weszła do parlamentu w 1992 roku, kiedy startowała jako jedna z trzech liberalnych grup związków społecznych, w tym czasie znalazła się w opozycji. Zieloni po raz drugi i ostatni w swojej historii weszli do Izby Poselskiej w wyborach w 2006 roku, kiedy to udało im się zdobyć sześć mandatów i współtworzyć centroprawicowy trójpartyjny rząd Mirka Topolánka (ODS).
Volný blok

nacjonalizmeurosceptycyzmkonserwatyzmpatriotyzmantyprogresywizmantyislamizmantysemityzm

Konserwatywna partia powstała w 2011 roku z inicjatywy byłej eurodeputowanej Jany Bobošíkovej. Volný blok przedstawia się jako eurosceptyczny i nacjonalistyczny. Sprzeciwia się zachodniemu progresywizmowi, zamierza opuścić Unię Europejską i NATO, przywrócić kontrole graniczne, znieść hrabstwa i zrewidować finansowanie organizacji non-profit. Krytykuje obecne podejście do pandemii koronawirusa. Prezesem jest Jana Volfová, a w obecnej izbie partię reprezentują członkowie pierwotnie wybrani z SPD Marian Boyko i Lubomír Volný. Jest także liderem komitetu wyborczego. Grupa działa przy wsparciu mniejszych podmiotów, w tym ekstremistycznej i skrajnie prawicowej Partii Sprawiedliwości Społecznej.
Koruna Česká (Monarchiste.cz)

monarchizmlegitymizmkonserwatyzm społecznykonserwatyzm chrześcijańskiproeuropeizm

Koruna Česká (Monarchiste.cz) została założona jesienią 1990 roku jako Ruch Rojalistyczny Koruna Česká i reprezentuje jeden z najstarszych podmiotów krajowej sceny pozaparlamentarnej. Przedstawia się jako partia proeuropejska, konserwatywna i prawicowa, a jej głównym celem programowym jest przekształcenie Czech w Królestwo Czeskie – monarchię parlamentarną na czele z Habsburgami, która zachowa Senat i Izbę Poselską. Cztery lata temu przedstawiciele monarchistów startowali pod szyldem TOP 09, w tym roku na wybory idą osobno. Na czele partii stanął jej przewodniczący Radim Špaček.
ANS – Sojusz Sił Narodowych

antyfaszyzmczeski nacjonalizmnarodowy socjalizmpatriotyczny konserwatywny socjalizmpanslawizmantygermanizmeurosceptycyzm

Sojusz Sił Narodowych został założony dziesięć lat temu jako Obywatele 2011, nową nazwę przyjął w lipcu 2018 r. ANS chce wyprowadzić Czechy z Unii Europejskiej i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, zamierza znacjonalizować strategiczne gałęzie przemysłu, promować samowystarczalność żywnościową i przywrócić obowiązkową służbę wojskową. Sprzeciwia się nielegalnej migracji i broni dekretów Beneša. W poprzednich wyborach ANS (jako Obywatele 2011) otrzymało 359 głosów i nie uzyskała żadnego mandatu. ANS przewodzi czeska dziennikarka i politolog Vladimíra Vítová.
APB – Sojusz na rzecz Przyszłości

konserwatywny liberalizmproeuropeizm

Centroprawiecowe ugrupowanie powstałe w 2016 roku z inicjatywy miliardera, właściciela SPGroup Pavla Sehnala. Pierwotnie używał nazwy Obywatelski Sojusz Demokratyczny (partia o tej nazwie w Czechach już w 1990 roku), pod którą w ostatnich wyborach otrzymał 0.15 procent głosów. W lutym tego roku został przemianowany na Sojusz na rzecz Przyszłości. APB prezentuje się jako partia liberalno-konserwatywna dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą i innych przedsiębiorców. APB popiera ideę zrównoważonego budżetu, wsparcia dla rolnictwa i poprawę stanu środowiska. Liderem wyborów ponownie jest Pavel Sehnal.
PRAMENY

konserwatywny liberalizmdemokracja bezpośrednia

Ruch obywatelski powstały w 2014 roku, wówczas pod nazwą Česká země – Domov můj, i nie ma doświadczenia z krajową polityką. Tego lata przyjęła swoją obecną nazwę. PRAMENY postuluje “przywrócenie naturalnego i zdrowego życia w społeczeństwie”, skupiając przy tym siedem mniejszych partii i inicjatyw, w tym na poziomie krajowym Sojusz Okrągłego Stołu i Ścieżkę Odpowiedzialnego Społeczeństwa, która kładzie nacisk na tematy duchowe. Organizacji przewodzi Stanislav Rudolfský.
OtČe – Otworzymy Czechy na Normalne Życie

socjaldemokracjademokracja bezpośredniapolityka antykorupcyjna

Ruch polityczny powstał na początku 2021 roku w wyniku transformacji inicjatywy PES Chcípl, która organizowała antyrządowe protesty. Ruch odrzuca ograniczenia covidowe jako zagrożenie dla wolności i zwraca uwagę na ich konsekwencje budżetowe. Problemy epidemiczne uzupełnia środkami antykorupcyjnymi, postuluje ograniczenie biurokracji i zatrzymanie wzrostu długu publicznego. Na czele grupy stoi właściciel restauracji Šeberák Jakub Olbert, który jest również liderem praskiej listy.