Wybory / Zambia
Wybory parlamentarne 2026
| Podział proporcjonalny | JOW | Razem | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Procent | Mandaty | Mandaty | Mandaty | Zmiana | |
| Zjednoczona Partia Rozwoju Narodowego (UPND) | 60.49 | 32 | 137 | 169 | +87 |
| Partia Pojednania Narodowego na rzecz Jedności i Dobrobytu (NRPUP) | 37.87 | 8 | 59 | 67 | — |
| Partia Zdecydowanych (RP) | — | — | 5 | 5 | — |
| Obywatele Przede Wszystkim (CF) | 0.39 | 0 | 2 | 2 | — |
| Zambia Musi Się Rozwijać (ZMP) | 0.35 | 0 | 1 | 1 | — |
| Partia Chrześcijańsko-Demokratyczna (CDP) | 0.03 | 0 | 0 | 0 | =0 |
| Unia Demokratyczna (DU) | 0.05 | 0 | 0 | 0 | — |
| Ruch Przywództwa (LM) | 0.07 | 0 | 0 | 0 | =0 |
| Partia Liberalnych Demokratów (LDP) | — | — | 0 | 0 | — |
| Ruch na rzecz Emancypacji Gospodarczej (MEE) | 0.14 | 0 | 0 | 0 | — |
| Partia Nowego Kierunku (NFP) | 0.04 | 0 | 0 | 0 | — |
| Zorganizowana Partia Ludowa (OPP) | 0.13 | 0 | 0 | 0 | — |
| Partia Socjalistyczna (SP) | 0.25 | 0 | 0 | 0 | =0 |
| Partia Przebudzenia Zambii (ZAWAPA) | 0.05 | 0 | 0 | 0 | — |
| Niezależni | — | — | 20 | 20 | +7 |
| Członkowie mianowani i z urzędu | — | — | 0 | 14 | +3 |
| Wakat | — | — | 2 | 2 | — |
Frekwencja
Próg wyborczy
Uwagi
Opozycja zakwestionowała wyniki. Po raz pierwszy zastosowano dodatkową pulę mandatów proporcjonalnych. Wyników dwóch okręgów nie rozstrzygnięto w ujętym zestawieniu.
Wybory parlamentarne 2021
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Zjednoczona Partia Rozwoju Narodowego (UPND) | 46.22 | 82 | +24 |
| Front Patriotyczny (PF) | 35.70 | 60 | -20 |
| Partia Socjalistyczna (SP) | 1.27 | 0 | — |
| Partia Demokratyczna (DP) | 1.05 | 0 | — |
| Partia Jedności Narodowej i Postępu (PNUP) | 0.27 | 1 | — |
| Pozostałe | 1.18 | 0 | -4 |
| Niezależni | 14.31 | 13 | -1 |
| Członkowie mianowani i z urzędu | — | 11 | =0 |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
Posłów wybierano większością względną w okręgach jednomandatowych. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani oraz zasiadający z urzędu.
Wybory parlamentarne 2016
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Front Patriotyczny (PF) | 42.01 | 80 | +20 |
| Zjednoczona Partia Rozwoju Narodowego (UPND) | 41.66 | 58 | +30 |
| Ruch na rzecz Demokracji Wielopartyjnej (MMD) | 2.71 | 3 | -52 |
| Forum na rzecz Demokracji i Rozwoju (FDD) | 2.17 | 1 | =0 |
| Pozostałe | 1.97 | 0 | -1 |
| Niezależni | 9.48 | 14 | +11 |
| Członkowie mianowani i z urzędu | — | 11 | — |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
Posłów wybierano większością względną w okręgach jednomandatowych. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani oraz zasiadający z urzędu.
Uwagi
Opozycja zakwestionowała wyniki.
Wybory parlamentarne 2011
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Front Patriotyczny (PF) | 38.42 | 60 | +17 |
| Ruch na rzecz Demokracji Wielopartyjnej (MMD) | 33.44 | 55 | -17 |
| Zjednoczona Partia Rozwoju Narodowego (UPND) | 17.21 | 28 | — |
| Sojusz na rzecz Demokracji i Rozwoju (ADD) | 1.22 | 1 | — |
| Forum na rzecz Demokracji i Rozwoju (FDD) | 0.75 | 1 | — |
| Pozostałe | 1.51 | 0 | -3 |
| Niezależni | 7.45 | 3 | =0 |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 8 | =0 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | =0 |
| Wakat | — | 2 | =0 |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
Posłów wybierano większością względną w okręgach jednomandatowych. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani oraz zasiadający z urzędu.
Uwagi
Zwycięstwo Michaela Saty i Frontu Patriotycznego zakończyło dwudziestoletnie rządy MMD.
Wybory parlamentarne 2006
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Ruch na rzecz Demokracji Wielopartyjnej (MMD) | 39.05 | 72 | +3 |
| Front Patriotyczny (PF) | 22.96 | 43 | +42 |
| Zjednoczony Sojusz Demokratyczny (UDA) | 22.51 | 26 | — |
| Zjednoczona Partia Liberalna (ULP) | 2.42 | 3 | — |
| Partia Dziedzictwa (HP) | 1.29 | 0 | -4 |
| Narodowe Porozumienie Demokratyczne (NDF) | 1.06 | 1 | — |
| Pozostałe | 1.23 | 0 | =0 |
| Niezależni | 9.48 | 3 | +2 |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 8 | =0 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | =0 |
| Wakat | — | 2 | — |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
Posłów wybierano większością względną w okręgach jednomandatowych. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani oraz zasiadający z urzędu.
Wybory parlamentarne 2001
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Ruch na rzecz Demokracji Wielopartyjnej (MMD) | 28.00 | 69 | -62 |
| Zjednoczona Partia Rozwoju Narodowego (UPND) | 23.75 | 49 | — |
| Forum na rzecz Demokracji i Rozwoju (FDD) | 15.57 | 12 | — |
| Zjednoczona Partia Niepodległości Narodowej (UNIP) | 10.59 | 13 | +13 |
| Partia Dziedzictwa (HP) | 7.55 | 4 | — |
| Zambijska Partia Republikańska (ZRP) | 5.54 | 1 | — |
| Front Patriotyczny (PF) | 2.82 | 1 | — |
| Narodowa Koalicja Obywatelska (NCC) | 2.05 | 0 | — |
| Pozostałe | 0.70 | 0 | -7 |
| Niezależni | 3.43 | 1 | -9 |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 8 | =0 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | =0 |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
Posłów wybierano większością względną w okręgach jednomandatowych. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani oraz zasiadający z urzędu.
Uwagi
Opozycja zakwestionowała wyniki.
Wybory parlamentarne 1996
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Ruch na rzecz Demokracji Wielopartyjnej (MMD) | 60.88 | 131 | +6 |
| Zambijski Kongres Demokratyczny (ZDC) | 13.79 | 2 | — |
| Partia Narodowa (NP) | 7.10 | 5 | — |
| Narodowa Partia Rolnicza (NLP) | 6.40 | 0 | — |
| Program dla Zambii (AZ) | 1.48 | 2 | — |
| Pozostałe | 0.37 | 0 | -25 |
| Niezależni | 9.98 | 10 | +10 |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 8 | =0 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | =0 |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
Posłów wybierano większością względną w okręgach jednomandatowych. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani oraz zasiadający z urzędu.
Uwagi
UNIP zbojkotowała wybory.
Wybory parlamentarne 1991
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Ruch na rzecz Demokracji Wielopartyjnej (MMD) | 74.02 | 125 | — |
| Zjednoczona Partia Niepodległości Narodowej (UNIP) | 24.98 | 25 | -100 |
| Pozostałe | 0.20 | 0 | — |
| Niezależni | 0.80 | 0 | — |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 8 | -2 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | =0 |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
Posłów wybierano większością względną w okręgach jednomandatowych. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani oraz zasiadający z urzędu.
Uwagi
Przywrócenie wielopartyjności umożliwiło zwycięstwo opozycyjnego MMD. Frederick Chiluba zakończył 27-letnie rządy Kennetha Kaundy.
Wybory parlamentarne 1988
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Zjednoczona Partia Niepodległości Narodowej (UNIP) | 100.00 | 125 | =0 |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 10 | =0 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | =0 |
Frekwencja
Brak danych
Próg wyborczy
System wyborczy
W każdym okręgu jednomandatowym rywalizowali kandydaci wyłonieni w prawyborach jedynej legalnej partii UNIP. Mandat zdobywał kandydat z największą liczbą głosów. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani i przewodniczący.
Wybory parlamentarne 1983
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Zjednoczona Partia Niepodległości Narodowej (UNIP) | 100.00 | 125 | =0 |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 10 | =0 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | =0 |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
W każdym okręgu jednomandatowym rywalizowali kandydaci wyłonieni w prawyborach jedynej legalnej partii UNIP. Mandat zdobywał kandydat z największą liczbą głosów. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani i przewodniczący.
Wybory parlamentarne 1978
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Zjednoczona Partia Niepodległości Narodowej (UNIP) | 100.00 | 125 | =0 |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 10 | =0 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | =0 |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
W każdym okręgu jednomandatowym rywalizowali kandydaci wyłonieni w prawyborach jedynej legalnej partii UNIP. Mandat zdobywał kandydat z największą liczbą głosów. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani i przewodniczący.
Wybory parlamentarne 1973
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Zjednoczona Partia Niepodległości Narodowej (UNIP) | 100.00 | 125 | +44 |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 10 | +5 |
| Przewodniczący izby | — | 1 | — |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
W każdym okręgu jednomandatowym rywalizowali kandydaci wyłonieni w prawyborach jedynej legalnej partii UNIP. Mandat zdobywał kandydat z największą liczbą głosów. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani i przewodniczący.
Uwagi
Były to pierwsze wybory w systemie jednopartyjnym, w którym UNIP pozostawała jedyną legalną partią.
Wybory parlamentarne 1968
| Procent | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Zjednoczona Partia Niepodległości Narodowej (UNIP) | 73.19 | 81 | — |
| Zambijski Afrykański Kongres Narodowy (ZANC) | 25.40 | 23 | — |
| Niezależni | 1.40 | 1 | — |
| Członkowie mianowani przez prezydenta | — | 5 | — |
Frekwencja
Próg wyborczy
System wyborczy
Posłów wybierano większością względną w okręgach jednomandatowych. Skład izby uzupełniali członkowie mianowani oraz zasiadający z urzędu.
Uwagi
Były to pierwsze wybory powszechne po uzyskaniu niepodległości w 1964 roku.
Wybory prezydenckie 2026
| Procent (I) | |
|---|---|
| Hakainde Hichilema (UPND) | 60.49 |
| Brian Mundubile (NRPUP) | 37.87 |
| Harry Kalaba (CF) | 0.39 |
| Kelvin Bwalya (ZMP) | 0.35 |
| Fred M'membe (SP) | 0.25 |
| Given Katuta (niezależny) | 0.15 |
| Given Chansa (MEE) | 0.14 |
| Brian Mushimba (OPP) | 0.13 |
| Richard Silumbe (LM) | 0.07 |
| Howard Kunda (ZAWAPA) | 0.05 |
| Ackim Njobvu (DU) | 0.05 |
| Richwell Siamunene (NFP) | 0.04 |
| Daniel Pule (CDP) | 0.03 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio. Wymagana była bezwzględna większość ważnych głosów; w razie jej braku przewidywano drugą turę między dwoma najlepszymi kandydatami.
Uwagi
Opozycja zakwestionowała wyniki.
Wybory prezydenckie 2021
| Procent (I) | |
|---|---|
| Hakainde Hichilema (UPND) | 59.02 |
| Edgar Lungu (PF) | 38.71 |
| Harry Kalaba (DP) | 0.52 |
| Andyford Banda (PAC) | 0.41 |
| Fred M'membe (SP) | 0.34 |
| Highvie Hamududu (PNUP) | 0.22 |
| Chishala Kateka (NHP) | 0.17 |
| Charles Chanda (UPPZ) | 0.14 |
| Lazarus Chisela (ZUSD) | 0.11 |
| Nevers Mumba (MMD) | 0.10 |
| Enock Tonga (3RD-LM) | 0.06 |
| Trevor Mwamba (UNIP) | 0.06 |
| Sean Enock Tembo (PeP) | 0.04 |
| Stephen Nyirenda (NAREP) | 0.04 |
| Kasonde Mwenda (EFF) | 0.03 |
| Richard Silumbe (LM) | 0.03 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio. Wymagana była bezwzględna większość ważnych głosów; w razie jej braku przewidywano drugą turę między dwoma najlepszymi kandydatami.
Wybory prezydenckie 2016
| Procent (I) | |
|---|---|
| Edgar Lungu (PF) | 50.35 |
| Hakainde Hichilema (UPND) | 47.63 |
| Edith Nawakwi (FDD) | 0.65 |
| Andyford Banda (PAC) | 0.43 |
| Wynter Kabimba (RP) | 0.26 |
| Saviour Chishimba (UPP) | 0.25 |
| Tilyenji Kaunda (UNIP) | 0.24 |
| Peter Sinkamba (GP) | 0.12 |
| Maxwell Mwamba (DA) | 0.06 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio. Wymagana była bezwzględna większość ważnych głosów; w razie jej braku przewidywano drugą turę między dwoma najlepszymi kandydatami.
Uwagi
Po zmianie konstytucji do zwycięstwa w wyborach prezydenckich wymagana była bezwzględna większość. Opozycja zakwestionowała wyniki.
Wybory prezydenckie 2015
| Procent | |
|---|---|
| Edgar Lungu (PF) | 48.84 |
| Hakainde Hichilema (UPND) | 47.16 |
| Edith Nawakwi (FDD) | 0.93 |
| Nevers Mumba (MMD) | 0.88 |
| Tilyenji Kaunda (UNIP) | 0.59 |
| Eric Chanda (4R) | 0.49 |
| Elias Chipimo Jr (NAREP) | 0.36 |
| Godfrey Miyanda (HP) | 0.35 |
| Daniel Pule (CDP) | 0.20 |
| Ludwig Sondashi (FDA) | 0.13 |
| Peter Sinkamba (GP) | 0.09 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio w jednej turze. Zwyciężał kandydat z największą liczbą głosów.
Uwagi
Przedterminowe wybory prezydenckie przeprowadzono po śmierci Michaela Saty.
Wybory prezydenckie 2011
| Procent | |
|---|---|
| Michael Sata (PF) | 42.85 |
| Rupiah Banda (MMD) | 36.15 |
| Hakainde Hichilema (UPND) | 18.54 |
| Charles Milupi (ADD) | 0.96 |
| Elias Chipimo Jr (NAREP) | 0.39 |
| Tilyenji Kaunda (UNIP) | 0.36 |
| Edith Nawakwi (FDD) | 0.25 |
| Ng'andu Peter Magande (NMP) | 0.23 |
| Godfrey Miyanda (HP) | 0.17 |
| Frederick Mutesa (ZED) | 0.08 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio w jednej turze. Zwyciężał kandydat z największą liczbą głosów.
Uwagi
Zwycięstwo Michaela Saty i Frontu Patriotycznego zakończyło dwudziestoletnie rządy MMD.
Wybory prezydenckie 2008
| Procent | |
|---|---|
| Rupiah Banda (MMD) | 40.63 |
| Michael Sata (PF) | 38.64 |
| Hakainde Hichilema (UPND) | 19.96 |
| Godfrey Miyanda (HP) | 0.77 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio w jednej turze. Zwyciężał kandydat z największą liczbą głosów.
Uwagi
Przedterminowe wybory prezydenckie przeprowadzono po śmierci Levy’ego Mwanawasy.
Wybory prezydenckie 2006
| Procent | |
|---|---|
| Levy Mwanawasa (MMD) | 42.98 |
| Michael Sata (PF) | 29.37 |
| Hakainde Hichilema (UDA) | 25.32 |
| Godfrey Miyanda (HP) | 1.57 |
| Winwright Ngondo (APC) | 0.76 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio w jednej turze. Zwyciężał kandydat z największą liczbą głosów.
Wybory prezydenckie 2001
| Procent | |
|---|---|
| Levy Mwanawasa (MMD) | 29.15 |
| Anderson Mazoka (UPND) | 27.20 |
| Christon Tembo (FDD) | 13.17 |
| Tilyenji Kaunda (UNIP) | 10.12 |
| Godfrey Miyanda (HP) | 8.10 |
| Benjamin Mwila (ZRP) | 4.92 |
| Michael Sata (PF) | 3.40 |
| Nevers Mumba (NCC) | 2.24 |
| Gwendoline Konie (SDP) | 0.59 |
| Inonge Mbikusita-Lewanika (AZ) | 0.57 |
| Yobert K. Shamapande (NLD) | 0.55 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio w jednej turze. Zwyciężał kandydat z największą liczbą głosów.
Uwagi
Opozycja zakwestionowała wyniki.
Wybory prezydenckie 1996
| Procent | |
|---|---|
| Frederick Chiluba (MMD) | 72.59 |
| Dean Mungomba (ZDC) | 12.75 |
| Humphrey Mulemba (NP) | 6.66 |
| Akashambatwa Mbikusita-Lewanika (AZ) | 4.71 |
| Chama Chakomboka (MDP) | 3.29 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio w jednej turze. Zwyciężał kandydat z największą liczbą głosów.
Uwagi
Zmiany konstytucyjne wykluczyły Kennetha Kaundę z wyborów prezydenckich. UNIP zbojkotowała wybory.
Wybory prezydenckie 1991
| Procent | |
|---|---|
| Frederick Chiluba (MMD) | 75.77 |
| Kenneth Kaunda (UNIP) | 24.23 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio w jednej turze. Zwyciężał kandydat z największą liczbą głosów.
Uwagi
Przywrócenie wielopartyjności umożliwiło zwycięstwo opozycyjnego MMD. Frederick Chiluba zakończył 27-letnie rządy Kennetha Kaundy.
Wybory prezydenckie 1988
| Procent | |
|---|---|
| Kenneth Kaunda (UNIP) | 95.48 |
| Przeciw | 4.52 |
Frekwencja
System wyborczy
Wyborcy głosowali za lub przeciw jedynemu kandydatowi partii rządzącej na urząd prezydenta.
Wybory prezydenckie 1983
| Procent | |
|---|---|
| Kenneth Kaunda (UNIP) | 95.38 |
| Przeciw | 4.62 |
Frekwencja
System wyborczy
Wyborcy głosowali za lub przeciw jedynemu kandydatowi partii rządzącej na urząd prezydenta.
Wybory prezydenckie 1978
| Procent | |
|---|---|
| Kenneth Kaunda (UNIP) | 80.74 |
| Przeciw | 19.26 |
Frekwencja
System wyborczy
Wyborcy głosowali za lub przeciw jedynemu kandydatowi partii rządzącej na urząd prezydenta.
Wybory prezydenckie 1973
| Procent | |
|---|---|
| Kenneth Kaunda (UNIP) | 88.83 |
| Przeciw | 11.17 |
Frekwencja
System wyborczy
Wyborcy głosowali za lub przeciw jedynemu kandydatowi partii rządzącej na urząd prezydenta.
Uwagi
Były to pierwsze wybory w systemie jednopartyjnym, w którym UNIP pozostawała jedyną legalną partią.
Wybory prezydenckie 1968
| Procent | |
|---|---|
| Kenneth Kaunda (UNIP) | 81.82 |
| Harry Nkumbula (ZANC) | 18.18 |
Frekwencja
System wyborczy
Prezydenta wybierano bezpośrednio w jednej turze. Zwyciężał kandydat z największą liczbą głosów.
Uwagi
Były to pierwsze wybory powszechne po uzyskaniu niepodległości w 1964 roku.
System wyborczy
W 226 okręgach jednomandatowych stosowano większość względną. Kolejnych 40 mandatów rozdzielano według wyników kandydatów partyjnych w wyborach prezydenckich: 20 dla kobiet, 15 dla młodzieży i pięć dla osób z niepełnosprawnościami. Nie przeprowadzano osobnego głosowania na listy partyjne. Skład izby uzupełniały miejsca mianowane i z urzędu.